Gençler için│Kafan mı Karışık? Travma ve Genç Beyinler
- Mina Buse UZUN

- 24 Eyl 2025
- 2 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 7 gün önce

Arkadaşların "abart yapma" dese de, içinde bir şeylerin yanlış olduğunu hissediyorsun. Belki ani bir şey yaşadın. Belki de uzun süredir devam eden, adını tam koyamadığın bir durum var.
Her ne olursa olsun, eskisi gibi hissetmiyorsun.
Bu hislerin geçerli. Ve önemli.
Genç Beyin + Travma = Karmaşık Durum
Beyninde ne oluyor?
Şu an beynin gerçekten zorlu bir dönemden geçiyor. Ergenlikte beyin, duyguları çok hızlı hissediyor ama bu duyguları frenlemekte henüz o kadar iyi değil. Bu normal, hatta beklenen bir şey.
Şimdi bir de üstüne zor bir deneyim gelirse, beyin iyice zorlanıyor. Bu senin zayıflığın değil. Beyinin şu anki yapısıyla ilgili.
Travma gençlerde nasıl görünür?
Büyükler gibi değil. Gençlerde travma çok farklı şekillerde çıkabilir karşına:
Küçük şeyler bile seni çıldırtıyor
"Ne olursa olsun, umurumda değil" moduna giriyorsun
Bazen her şey gerçek değilmiş gibi geliyor
Gece uyuyamıyorsun
Derse odaklanmak imkansız hissettiriyor
Bunların hepsi travmanın farklı yüzleri
Sadece kafanda değil, vücudunda da
Baş ağrısı, mide ağrısı, sürekli yorgunluk... Bunlar hayal ürünü değil. Zor bir şey yaşadığında vücudun da bunu hissediyor ve tepki veriyor. Bu çok iyi belgelenmiş bir şey.
Hızlı bir kontrol
Son zamanlarda bunları yaşıyor musun?
Küçük seslerden irkiliyorum
Sürekli sinirli ya da gerginim
Hiçbir şey hissetmiyorum
Arkadaşlarımdan uzaklaşıyorum
O anı tekrar tekrar yaşıyorum
Uyumakta zorlanıyorum
Kendime zarar verme düşünceleri geliyor
Birkaçını işaretlediysen, birileriyle konuşmanın zamanı gelmiş olabilir.

Ne yapabilirsin?
Önce bedenini sakinleştir Yüzüne soğuk su çarp. Kulağa basit geliyor ama değil. Soğuk, vagus sinirini uyarıyor ve sinir sistemin birkaç saniye içinde biraz nefes alıyor. Yavaş nefes de aynı şekilde çalışıyor: 4 sayarak nefes al, 7 tut, 8 sayarak ver.
Duygularını bir yere koy Günlük tut. Kimse okumayacak. Çiz, müzik yap, dans et. Duyguları içinde tutmak zorunda değilsin. Yazmak bile başlı başına işe yarıyor.
Güvendiğin biri var mı? Aile, öğretmen, rehber öğretmen... Anlamayabilirler, ama denemeden bilemezsin.
Yardım almanın zamanı
Şu durumlarda mutlaka bir uzmana git:
Kendine zarar verme düşünceleri geliyorsa
Okula gidemiyorsan
2 haftadan uzun süredir çok kötü hissediyorsan
Erken yardım almak, uzun vadede çok şeyi değiştiriyor. Bu araştırmalarla defalarca gösterilmiş bir şey.

Doğru mu, yanlış mı?
"Gençler abartır." Hayır. Genç beyin travmayı gerçekten daha yoğun yaşıyor.
"Büyüyünce geçer." Hayır. Geçmeyebilir. Ve geçmesini beklemeye gerek yok.
"Sadece zayıflar etkilenir." Hayır. Travma herkese olabilir.
Buraya kadar okuduysan:
Yalnız değilsin. Travma yaşamak seni bozuk ya da zayıf yapmaz. Beynin şu an iyileşmek için gerçekten uygun bir dönemde. Yardım almak, kendine yapabileceğin en iyi şeylerden biri.
Hislerin geçerli. İyileşmek mümkün. Yardım hakkın.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, profesyonel değerlendirmenin yerini tutmaz.
Acil durumlar için: 112 — Acil Yardım 182 — Sosyal Destek Hattı 183 — Kadın, Çocuk, Engelli Sosyal Danışma Hattı



Yorumlar